0

BEĞENDİM

0

Ayşe Nur ÖZKAN – İstanbul Kadıköy Vaizi

Mükemmeliyetçiliğin Yükselişi

Sosyal medya, iş dünyası, çevremizdeki insanlar, öğretmenler ve ebeveynler bizi farkında olmadan bir “mükemmel olma” yarışının içine çekiyor. “Kusursuz ol!”, “En iyisine layıksın!”, “Daha mükemmeli ara!” gibi mesajlar sahip olduklarımızı görmezden gelmemize ve sürekli daha iyisini istememize yol açıyor.
Mükemmellik dünyasına adım attığımız anda ise ya tüketiyor ya da tükeniyoruz.

En Mükemmeli Olsun: Bir Yanılsama mı?

Başarılı olmak için mükemmeliyetçiliğin şart olduğunu düşünebilirsiniz. Fakat uzmanlar “üstün olma arzusu, sıfır hata, katı kurallar” gibi mükemmeliyetçi tutumların ilişkilerimize ve sağlığımıza zarar verebileceğini belirtiyor.

Dr. Dianne Grande, 25 yıllık klinik tecrübesinde mükemmeliyetçilikle hiç mücadele etmeyen tek bir hastası bile olmadığını söylüyor. Katie Rasmussen’e göre ise mükemmeliyetçilik bir salgın hâline gelmiş durumda: Her beş çocuk ve gençten ikisi mükemmeliyetçi.

Mükemmeliyetçiliğin Türleri

Uzmanlar mükemmeliyetçiliği üç başlıkta ele alır:

1. Kendine Yönelik Mükemmeliyetçilik

Kişi kendi değerini, kendisine dayattığı yüksek standartlara ulaşma başarısıyla ölçer. Ancak kusursuz olduğunda değerli olduğuna inanır.

2. Başkalarına Yönelik Mükemmeliyetçilik

Kendi yüksek standartlarını çevresine dayatır. Yaptıkları hiçbir işi beğenmez, her şeyde hata bulur.

3. Sosyal Odaklı Mükemmeliyetçilik

İnsanların kendisinden yüksek beklentileri olduğuna inanır ve bu beklentileri karşılayamazsa değer görmeyeceğini düşünür. Bu yüzden sürekli kaygılıdır ve yargılanma korkusu yaşar.

İnsanız, Mükemmel Değiliz

Daha iyiye ulaşma çabası fıtratımızda vardır. Mearic Suresi 19. ayette “Gerçekten insan tatminsiz yaratılmıştır.” buyurulur.
Tatminsiz olmak ilerlemeyi, keşfi, gelişimi mümkün kılar; ama sınırı kaçınca huzuru yiyip bitirir.

İnsan hata yapan bir varlıktır. Peygamber Efendimiz,
“Hata yapanların en hayırlısı tövbe edenlerdir.” (Tirmizî, Kıyamet, 39) buyurarak hata ve dönüşün insana ait olduğunu hatırlatır.

Mükemmeliyetçi Tüketir, Muhsin Üretir

Her şeyin en iyisini yapmak istemek mükemmeliyetçilik değildir.
İhsan bilinciyle yapılan işler huzur verir, üretir, geliştirir.

• Muhsin kişi eleştirilmekten kaygı duymaz.
• Hayatın kontrol edilemez yanlarını kabul eder.
• Hataları tecrübe olarak görür.

Mükemmeliyetçi ise:

• Sürekli tedirgindir, paniktir.
• Hatalara tahammül edemez.
• Sürekli kaygı yaşar, fiziksel ve ruhsal sorunlar geliştirir.
• İletişim hataları yapar.

Hatalar İnsan İçindir

“Üzgünüm, hayal kırıklığına uğradım ama sorun değil.” diyebiliyorsak bu sağlıklı kişiliğin göstergesidir.
Ama “Hep başarısız oluyorum, hiç iyi değilim.” diyorsak kendimizi yıpratıyoruz demektir.

Peygamber Efendimizin müjdesi ise bizi rahatlatır:
“Eğer siz günah işlemeseydiniz Allah sizi helak eder, yerinize günah işleyip tövbe eden kullar yaratırdı.” (Müslim, Tevbe, 9)

Pratfall Etkisi: Hatalarımız Bizi Sevilebilir Kılar

Elliot Aronson’un deneyine göre insanlar küçük hatalar yapanları daha çok seviyor.
Ufak tefek sürçmeler, telaffuz hataları, sakarlıklar kişiyi daha samimi ve doğal gösteriyor.

Tıpkı Peygamber Efendimizin kendisinden çekinen kişiye söylediği şu söz gibi:
“Sakin ol, ben de senin gibi Kureyş’ten, güneşte kurutulmuş et yiyen bir kadının oğluyum!”

Bu deney bize hata yapmamızı telkin etmez; yalnızca insan olmanın hatalarla mümkün olduğunu gösterir.

Mükemmel Olmak Değil, Kemale Yolculuk

“Her şeyimiz tam ve mükemmel olursa faniliğimizi nasıl anlayabiliriz?”

Varsın tam olmayalım.
Eksiklerimizle öğrenelim, güçlenelim, büyüyelim.

• Her gün dünden daha iyi olmaya çalışalım.
• Kâmil insan olma çabası hedefimiz olsun.
• Mükemmel olma baskısından uzaklaşalım.
• İyiye, güzele, kemale doğru yolculuğumuza devam edelim.