2014 yılından beri üniversite öncesi eğitimde başörtüsü yasak

0

BEĞENDİM

0

Kosova’da hâlen, devlet okullarında — lise ve öncesi seviyesinde — başörtüsü giyilmesi yasak. Ancak son günlerde medyada bu yasağın “yeni” alınmış bir karar olduğu yönünde haberler çıktı. Oysa bu yasak, 2010–2014 yıllarında çıkarılan idari düzenlemelerle uygulanmaya başlamıştı. 2025 yılında, Kosova Yüksek Mahkemesi’nin yaptığı son ret kararıyla yasağın hukuki olduğu tekrar teyit edildi; yani yasağın devam ettiği; yeni bir yasak getirilmediği ortaya kondu. Bu durum, bazı çevrelerde asıl tartışılması gerekenin “özgürlük ve ayrımcılık” meselesi olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.

Kosova’da 2014 yılından beri üniversite öncesi eğitimde başörtüsü yasak

Kosova Yüksek Mahkemesi, “Kadın Mesleki Gelişim Ağı – Arrita” adlı kuruluşun açtığı davayı reddederek, devlet okullarında dini başörtüsü yasağının yasalara ve Eğitim, Bilim, Teknoloji ve İnovasyon Bakanlığı (MASHTI)’nın yetkilerine uygun olduğuna karar verdi. Pek çok kişi bu yasağın yeni alındığını düşünse de, Kosova’da bu yasak 2014 yılından beri yürürlükte. (Serbestiyet)

Yüksek Mahkeme, Arrita’nın Anayasal haklara ve inanç özgürlüğüne dayalı itirazını reddetti. Mahkeme gerekçesinde, devletin laiklik ve tarafsızlık ilkesi ile toplumsal uyumu koruma amacıyla — öğrenci davranışı ve giyim kurallarını belirleme konusunda — MASHTI’ye tanınan yasal yetkiye işaret etti. (KOHA.net)

İtirazın konusu olan 6/2014 sayılı idari talimatın 3. maddesi, “dini üniforma giymeyi” yasaklayan hükmü içeriyor. Mahkeme, bu kuralın, 2017 öncesi (ön ve orta öğrenim) ile mesleki eğitim ve öğretimi kapsayan yasalar uyarınca MASHTI’nin yetkisi dahilinde olduğunu belirtti. (Telegrafi)

Bu son karar, yasak karşıtı grupların başörtülü öğrencilerin okuldan uzaklaştırılması ve eğitim hakkının ihlali iddialarını hukuk önünde yeniden gündeme getirmesine yol açtı. Bu öğrenciler, 2010’dan bu yana çeşitli zamanlarda okula alınmamış veya okula devam edilmeleri engellenmişti. (Anadolu Ajansı)

Dolayısıyla, 2025’teki mahkeme kararıyla birlikte, 2014’ten beri yürürlükte olan başörtüsü yasağı fiilen onaylanmış oldu. Yani bu yasağın “yeni” olmadığı; ancak medyada — muhtemelen seçim öncesi dönemde — yeniden gündeme geldiği açık. (en.haberler.com)

Değerlendirme

• Başörtüsü yasağının gündeme gelmesinin, seçim dönemine denk gelmesi tesadüf değil — uzun süredir tartışmalı olan bu konunun seçime giden süreçte siyasi malzeme haline gelmesi beklenebilirdi.
• Eğitim hakkı, inanç özgürlüğü, eşitlik ve ayrımcılık gibi temel haklar bakımından ciddi kaygılar mevcut. Özellikle nüfusunun büyük kısmı Müslüman olan Kosova’da, bu yasak bir “inanç ve kimlik” sorunu olarak algılanıyor.
• Ancak mahkeme kararları bu hakkı tanımıyor; devletin laiklik ve tarafsızlık gerekçelerini, dinî sembollerin kamusal alandaki kullanımını sınırlamak için yeterli görüyor. Bu da, yasak karşıtlarının ileri sürdüğü hak talepleri ile devletin laiklik-örgütlenme sıkılığı arasındaki çelişkiyi somutlaştırıyor.
• Bu durumda, hem hukuki hem toplumsal bağlamda çözüm, yalnızca yargı kararlarıyla değil, kamusal diyalog, toplumsal uzlaşı ve insan hakları perspektifine dayanan kararlarla mümkün olabilir.

Haber metnini 1 Kasım 2025 tarihinde serbestiyet gazetesinde kaleme alınmıştır, muhabir: Osman Atalay.

• Serbestiyet
• reporteri.net
• internethaber.com
• koha.mk
• gazetebirlik.com