DİYANET, VAAZ

Hac yolcusu, Hak yolcusudur

“İslâm beş temel esas üzerine kurulmuştur. Bunlar, Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın peygamberi olduğuna şehadet etmek, namaz kılmak, zekât vermek, Kâbe’yi haccetmek ve Ramazan orucunu tutmaktır”

Hac kelimesi, sözlükte ‘kastetmek ve yönelmek’ anlamına gelmektedir. Dini bir terim olarak ise ‘Mekke şehrindeki Kâbe’yi ve çevresindeki bazı kutsal yerleri, özel vakti içinde usulüne uygun olarak ziyaret etmek ve bu esnada yapılması gereken bir takım dini görevleri yerine getirmek’ demektir. Hac, İslam’ın beş temel ibadetinden biridir. Hac ibadetini yerine getirene hacı denir.

Haccın farz olduğu hükmü, Kur’an ve Sünnette bildirilmiştir. Bu konuda tüm Müslümanlar görüş birliği içerisindedirler. Kur’an-ı Kerim’de, “Gitmeye gücü yetenlerin Kâbe’yi haccetmeleri insanlar üzerinde Allah’ın bir hakkıdır.” buyrulmuştur. Hz. Peygamber de, “İslâm beş temel esas üzerine kurulmuştur. Bunlar, Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın peygamberi olduğuna şehadet etmek, namaz kılmak, zekât vermek, Kâbe’yi haccetmek ve Ramazan orucunu tutmaktır” buyurmaktadır.

Hac, çok yönlü bir ibadettir. Malî, bedenî, maddî, manevî, dünyevî, uhrevî, bireysel ve toplumsal boyutları vardır.

Hac, iman esaslarını pekiştirmekte ve Müslümanlara takva, sabır, sevgi-saygı, kardeşlik, fedakârlık, cömertlik vb. ahlaki güzellikleri kazanma ve yaşama imkânı sunmaktadır. Bütün bu özellikleriyle hac, yoğunlaştırılmış bir eğitim süreci gibidir.

Hac, her yıl dilleri, renkleri, ülkeleri, coğrafyaları ve kültürleri farklı, fakat hedef ve gayeleri aynı, milyonlarca Müslüman’ın bir arada, hep birden ibadet edip Allah'a yönelmelerini, birbirleri ile tanışıp kaynaşmalarını, insanlığın dertlerini görüşüp ortak çareler üzerinde düşünmelerini sağlar. Hac esnasında günlük giysilerinden soyunup ihrama giren Müslümanlar, makam, mevki ve servetle böbürlenmemeyi, insanlar arasındaki eşitliği, ölüm ve ölümden sonraki diriliş ve toplanışı unutmamayı fiilen yaşar ve öğrenirler.

İhramlı için konulan yasaklar kimseye, hatta haşerelere bile zarar vermeme, yaratıklara şefkat ve merhamet, zorluklara sabretme melekesi kazandırır. Böylece Hac farizasını eda eden kimseler, Allah'a kulluk vazifelerini ifa etmiş oldukları gibi çevresindekilere yararlı olma, hiç değilse zarar vermeme alışkanlığı kazanmış olurlar.

2. Hacc İle İlgili Bazı Kavramlar

Mikat

‘Mikat’ terimini daha iyi anlayabilmek için ilk önce şu hususu bilmek gerekir: Kabe’den başlamak üzere dışa doğru genişleyen iç içe üç alan bulunmaktadır. Kâbe’yi, ona en yakın mesafesi yaklaşık beş km. bir hat ile çevreleyen en içteki alana Harem Bölgesi, Harem Bölgesini de en uzak mesafesi yaklaşık 450 km olmak üzere bir hat ile çevreleyen ikinci alana ‘Hıl Bölgesi’, Hıl Bölgesinin dışında kalan bölgelere ise Âfâk denir.

Âfâk bölgesinde ikamet edenlere âfâkî denir. Kâbe’nin bulunduğu Harem Bölgesine, âfâk adı verilen bölgeden, yani Hıl Bölgesinin dışından gelenlerin ihramsız olarak geçemeyecekleri sınırları belirleyen belli noktalar vardır. İşte bu noktalara ‘Mikat’ denir. Peygamber Efendimiz tarafından belirlenen beş mikat yeri vardır. Bu sınırların dışından gelenlerin bu noktaları veya bunların hizasını ihramsız olarak geçmemeleri gerekmektedir.

İhram

Haccın şartlarından biri olarak ihram, hac ya da umre yapmaya niyet eden kişinin, başka zamanlarda işlemesi mübah olan bazı fiil ve davranışları, belirli bir süre kendisine haram kılması, yasaklamasıdır. Buna “ihrama girme” de denir.

İhrama girmeden önce genel bir vücut temizliği yapılır. Tırnaklar kesilir, gerekiyorsa vücudun özel temizlik gerektiren bölgeleri temizlenir, saç ve sakal düzeltilir ve mümkünse gusledilir, gusül mümkün olmazsa abdest alınır.

Bu gusül temizlik amacıyla yapıldığı için özel durumda olan bayanlar da guslederler. Varsa güzel koku sürülür.

Erkekler, iç çamaşırları da dâhil normal giysilerini çıkarır, sadece ‘izar’ ve ‘rida’ denilen iki parça ihram örtüsüne bürünürler. Bunların beyaz renkli ve yeni olması güzel olur. Başlarını açık tutarlar, çoraplarını ve ayakkabılarını çıkarırlar, ayaklarına terlik ve benzeri şeyler giyerler. Bayanlar ise normal kıyafetlerini değiştirmezler. Çorap, ayakkabı ve eldiven giyebilirler. Yüzlerini açık bırakarak başlarını örterler.

“Kim Allah için hacceder de hac esnasında kötü sözlerden ve Allah’a karşı gelmekten sakınırsa annesinin onu doğurduğu günkü gibi (günahlarından arınmış olarak hacdan) döner.” Hadis-i Şerif

Tavaf

"Tavaf", Hacer-i Esved köşesinden veya hizasından başlayarak tavaf niyetiyle Kâ’be’nin etrafında yedi defa dönmektir. Her bir dönüşe ‘Şavt' denir. Yedi şavt bir tavaf olur.

Sa’y

“Sa’y” kelimesi; koşmak, hızlı yürümek anlamına gelmektedir. Hac ve umrede Kâ’be’nin doğu tarafındaki ‘Safa’ tepesinden başlayarak ‘Merve’ ye dört gidiş, Merve’den Safa’ya üç dönüş olmak üzere bu iki tepe arasındaki gidiş-gelişe denir. Sa’yde, Safa’dan Merve’ye her bir gidişe ve Merve’den Safa’ya her bir dönüşe ‘Şavt’ denir. Safa ile Merve arasındaki yaklaşık 400 metre uzunluğundaki yürüme alanına da ‘Mes’a’ denir.

Sa’y yapmak vaciptir.

Sa’yin aslı, Hz. Hacer’in henüz kendisini emmekte olan oğlu Hz. İsmail için su ararken bu iki tepe arasında koşması hatırasına dayanmaktadır.

Sa’yin yapıldığı alan olan Mes’â’nın krokisi. Günümüzde zemin kat üzerine iki kat daha yapılmıştır.

Şavt

Şavt, tavafta usûlüne göre Kabe’nin etrafında bir defa dolaşmayı; sa’y de ise, Sâfâ ile Merve arasındaki her bir gidiş veya gelişi ifade eder.

Vakfe

Sözlükte durmak, duruş anlamına gelen vakfe, bir hac terimi olarak, ilk planda Arafat vakfesini ifade eder.

Asgari olarak, Arefe günü, güneşin öğleyin tam tepe noktasına gelip batıya eğilmesinden, kurban bayramı sabahı şafak sökünceye kadar, kısa bir süre de olsa Arafat sınırları içinde bulunmakla gerçekleşen ve haccın en önemli rüknü olan Arafat vakfesinden başka hacda bir de Müzdelife vakfesi vardır. Bu vakfe de bayram gecesi Müzdelife’de yapılır. Müzdelife vakfesi haccın vaciplerindendir.

Hz. Peygamber (as), “Hac Arafat'tır” buyurmuştur. Bu yüzden Arafat vakfesini yapamayan kimse haccı kaçırmış olur.

Yorumlar

Mesajınız başarıyla eklendi. Yeni yorum yazın.

Daha eskileri yükle