YAZARLAR

E. Ekrem ATA

Ehli Sünnet ve Mezhepler (1)

Kuran-ı Kerimin ve  Hz. Peygamberin sahih hadislerini rehber edinen , Allah’ın elçisi Hz. Muhammed (s.a.v)ile O’nun ashabının inanç konusunda takip ettikleri yolu izleyenlere Ehl-i sünnet, Ehl-i Hak veya sünni denir. Bu isme kaynak olarak Resulullah’ın (s.a.v)’in bir  hadisi gösterilmektedir.

Muhtelif rivayetleri bulunan bu hadiste, İslam ümmetinin yetmiş üç fırkaya ayrılacağı; birinin cennete, diğerlerinin de cehenneme gideceği buyrulmaktadır. Cennete girecek tek fırka, Rasulullah (s.a.v.) ile ashabının yürüdüğü yolda olan “Cemaat tır”.

Ehl-i sünnet kendi arasında, Selefiye, Maturidiyye ve Eşariyye olmak üzere üçe ayrılır.

Ehl-i sünnet’i bid’at ve dalalet sayılan mezheplerden ayıran bazı prensipleri şöyle sıralayabiliriz:

1- Bütün kainat ve olaylar sonradan olmadır, vehim ve hayal olmayıp bir gerçekliği vardır.

2- Kâinat ve olayların yaratıcısı Allah’tır. 

3- Allah birdir, başlangıcı ve sonu yoktur.   Varlığı zorunludur. Doğmamış ve doğurmamıştır. Zaman, yer ve boyuttan münezzehtir. 

4- Allah’ın ezeli ve ebedi olan zatından ayrı olmayan, zati ile kaim sıfatları vardır. 

5- Allah ahirette müminler tarafından görülecektir.

6- Kader haktır fakat kul zorlama altında da değildir. 

7- Peygamberler ve mucizeleri, veliler ve kerametleri haktır. 

8- Allah’ın kelamı ezelidir. Ses ve harf gibi maddelerden oluşmamıştır. 

9- Ahiret ve halleri, cennet, cehennem, sırat, mizan, şefaat… haktır.

10- Peygamber’den sonra en üstün kişi Hz. Ebubekir’dir. Sonra Ömer, Osman ve Ali radiyallahu  anhum ecmaiindir. Sahabeler hürmete layık saygıdeğer kişilerdir.

11-    Amel imanın bir parçası değildir. İnandığı halde amel etmeyen ve günah işleyen kimse dinden çıkmaz. 

12- Bir başkan tayini Müslümanlara farz’dır. Yönetimde danışma ve seçimdir.

13- İnsanların fiillerini- onların dilemelerine göre- Allah yaratır. Kul seçer Allah yaratır.

14- İyilik yapanlara mükafat, Kötülük yapanlara ceza verilecektir. Ancak Allah dilediği mümin kulların günahlarını affedebilir. 

15- Müminler ancak şunlardan birini yaptıklarında inkâr etmiş sayılırlar. Allah’u Teala’yı inkar etmek. O’na ortak ve eş tanımak, peygamberleri ve

peygamberliği inkar etmek. Nasla sabit helallere haram, haramlara helal demek. 

Ehl-i sünnet kendi arasında üçe ayrılır:

1- Selefiyye

İlk alimler, geçmiş İslam büyükleri anlamına gelen bu terim, iman esaslarıyla ilgili konularda, ayet ve hadislerle (müteşabbihler dahil olmak üzere) yetinip, teşbih ve tescime düşmeyen, tevil yolunda gitmeyen topluluğa verilen isimdir.

2- Maturidiyye

İnançta imam-ı Maturidiye uyanların oluşturduğu mezhebe denilmektedir. Maturidilik Akaid sahasında ayet ve hadisle birlikte, akılı da dinin anlaşılması için gerekli kabul etmiştir. Onlara göre kişi tebliğ kendisine ulaşmasa bile Allah-ı bulabilir. Kulda başlı başına bir cüzi irade vardır. Kul iradesiyle seçimini yapar, Allah bu seçime göre fiili yaratır. İyi ve kötü, güzel ile çirkin akılla bilinebilir. vb…

3- Eşariyye

İnançta Ebul-Hasan el Eş’arinin görüşlerini benimseyen Ehl-i sünnet mezhebine Eş’ariyye denir.Mütezile’ye karşı bir tez olarak doğmuştur. Temel prensiplerde Maturidi’yle aynı olmakla birlikte bazı görüşlerde Maturudi’likten ayrılmaktadır. Eş’ariliğe göre; kendisine tebliğ ulaşmayan kişi Allah’ı aklıyla bulmakla yükümlü değildir. İyi ve kötü, güzel ve çirkin akılla değil, Şeriatle bilinir.

Yorumlar

Mesajınız başarıyla eklendi. Yeni yorum yazın.

Daha eskileri yükle