YAZARLAR

Ahmet KARATAŞ

Peygamberimiz (SAV) Bayramı Kutlaması

Modern hayatın getirdikleri, teknolojinin hayatımızın her alanına girmesi, insanların sokağa bakan evlerde değilde apartmanlarda yaşaması, komşuluk ilişkilerini iyice zayıflatmıştır. Sokağa bakan evlerde insanlar dışarı çıktıklarında birbirlerini görüyor birbirlerini tanıyorlardı. Bu da onların birbirleri ile kaynaşmalarına sebep oluyordu. Günümüzde ise evlerine geldiklerinde otoparktan kendi katına asansörle çıkmaları evden çıkarken de otoparka asansörle indikten sonra arabalarıyla işyerine gitmeleri, komşuların birbirlerini hiç görmemelerine sebebiyet vermektedir. Birbirlerini tanımaları; birbirlerini ziyaret etmeleri, kaynaşmaları ve birbirlerini sevmeleri sonucunu doğuracaktır.

Eskiden Avrupa'da insanların öldükten birkaç gün sonra çıkan koku üzerine öldüğü anlaşıldığını medyadan okuyor ve çok şaşırıyordum. Son zamanlarda maalesef Türkiye'de de benzer vakalar yaşanmaya başlandı. Bu da konunun önemini bir kere daha hatırlatmaktadır. İşte bunun için müslümanların en azından bayramlarda birbirlerini ziyaret etmeleri, komşuluk ilişkilerinin başlaması adına çok önemlidir. Bu yazımızda Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in bayramları kutlama şeklinin üzerinde durmaya çalışacağız.

Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in bayramları nasıl kutladığını bilmek önemlidir. Çünkü; İslam'ın her şeyi kendine has olduğu gibi bayramları ve bunları kutlama şekli de kendine has özellikler taşır. İslam'a göre bayram; tatile gitme zamanı yada tamamen eğlence ile geçirilecek bir vakit değildir.

Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem; bayramları "yeme içme ve Allâh'ı zikretme günleri" olarak tarif etmektedir. Bayramların bütün müslümanlar tarafından böyle bilinmesini ve kutlanmasını istediği anlaşılmaktadır. Çünkü O (sav) Abdullâh ibn-i Huzafetu-s Sehmi'yi görevlendirerek Kurban Bayramı sırasında Mina'da hacıların arasında dolaşmasını ve “Bu günler yeme, içme ve Allâh'ı zikretme günleridir." diye ilan etmesini istemiştir. Aynı şekilde Büdeyl b. Verka'yı da görevlendirmiş, O da devesine binerek insanlara şu tebliği yapmaktadır: "Resûlullâh sallallahu aleyhi ve sellem size bugünlerde oruç tutmamanızı emrediyor, bu günler yeme içme günleridir." diyerek ilan etmiştir.

Görülmektedir ki İslâmî Bayramın kendine ait özellikleri vardır. Bu özellikler; meşru dairede gerçekleştirilecek yeme, içme, ziyaretleşme ve Allâh'ı zikretmekten ibarettir. Şimdi de ayrı ayrı olarak bu hususların üzerinde durmaya çalışalım.

Bayramda yeme içme

Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem Bayram günlerinde oruç tutulmasını yasaklanmıştır. Bu nedenle ulema Ramazan ve kurban bayramlarında Oruç tutulmasını haram kabul etmektedir. Haftalık bayramımız olan cuma gününde ise Kerahat esastır.

Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in Bayram günlerinde teşvik ettiği yeme içmenin helal dairesinde olacağı, israftan uzak olması gerektiği açıktır. Günümüzde bazı insanların Avrupalıları taklit ederek, bayramlarda tatile gitmeleri, o günleri sanki tatil zamanlarıymış gibi eğlence ve israf içerisinde geçirmeleri dini açıdan hiçbir şekilde uygun görülemez.

Bayramda Allâh'ı Zikir

Müslümanların bayramlarının Allâh'ı zikirle başladığı ve gün içerisinde de zikir ve ibadetle devam ettiği hatırdan çıkarılmamalıdır. Ramazan bayramında müslümanlar güne Fitre verme ile başlar. Bayram namazını kıldıktan sonra dinledikleri hutbelerle devam eder gün içerisinde kılacakları namazlar ve yapacakları diğer ibadetlerle devamlılığını sürdürür.

Kurban bayramında ise gününe bayram namazını kılarak başlar ondan sonra kurbanını tekbirlerle ve tesbihlerle keser. Ramazan bayramında olduğu gibi gün içerisinde namazları ve diğer ibadetlerle Allâh'ı anmaya devam ettirir.

Müslümanın haftalık bayramı olan cuma gününde de cuma namazı ve dinleyeceği iki tane hutbe bulunmaktadır. Görülmektedir ki Müslümanın bayram anlayışı Allah'ı zikretmek üzerine kuruludur. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem de bunun böyle bilinmesi konusunda özel bir gayrette bulunmuştur. Zira kendisi Kurban bayramında verdiği hutbesinde şunları söylemiştir. "Bugün bayramdır. Bayramımıza önce namaz kılarak başlıyoruz. Sonra evlerimize dönüp kurbanlarımızı keseceğiz. Kim bu şekilde hareket ederse bayramı sünnetimize uygun olarak kutlamış olur." buyurmaktadır.

Yukarıda da ifade ettiğim hadis-i şerifte de; Allâh Rasûlü sallallâhu aleyhi ve sellem "Bayram; yeme içme ve Allâh'ı anma günleridir." buyurmuştur. Görülmektedir ki müslümanlar için bayram alabildiğine eğlence, alabildiğine zevkü sefa değildir. Bayramların bayram namazları ve hutbeler ile dizayn edilmesi, insanlara Allah hatırlatılarak bu konuda gerçekleşebilecek zevk ve sefaya bir sınırlama getirilmesi amacını taşımaktadır. Eğer böyle olmasaydı müslümanların bayramlar konusunda diğer insanlardan bir farkı olmayacaktı.

Bayramda Oyun ve Eğlence

Bayramlarda oyun ve eğlence olması tabiidir. Çünkü cenaze törenlerinde sevinç, oyun ve eğlence olmaz. Bayramları ise ondan ayırmak gerekmektedir. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in de bayram günlerinde eğlenceye izin verdiği bilinmektedir. Hatta bazı âlimler, bayramlarda sevinç gösterisinde bulunmanın "dinin şeâirinden (sembollerinden)" olduğu kanaatini taşımaktadırlar.

Hz. Âişe validemiz radıyallahu anhâ'nın rivayet ettiği bir hadis-i şerifte bir bayram günü Habeşistanlı bir grup erkeğin def çalıp kahramanlık türküleri söyleyerek ellerinde bulunan küçük kılıç ve mızraklarla mescidin içerisinde savaş oyunları oynadıklarını, kendisinin de Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem ile beraber onları seyrettiklerini ifade etmektedir.

Bu rivayetten dinimizin bayram günlerinde mescitte dahi oyun ve eğlenceye izin verdiği anlaşılmaktadır. Elbette bunun meşru dairede olması erkekler kadınların ayrı ayrı eğlenmeleri ve İslami adaba uygunluğa dikkat etmeleri şarttır. Çünkü; âlimler bu hadisten kadınların yabancı erkeklerin oyunlarını seyretmelerinin, söyledikleri kahramanlık türkülerini dinlemelerinin caiz olacağı hükmünü çıkarmışlar ve buna "şehvet nazarıyla bakmama" ve "fitne korkusu olmamak" şartını getirmişlerdir.

İslâm'ın eğlencede bile diğer toplumlardan farklılığını ortaya koyduğu görülmektedir. İslâm düşünce yapısında; oyun ve eğlencede faydalı olma ve düşmana karşı kuvvet kazanma imkanlarını arama esprisini gözettiği görülmektedir.

Bu konuda El Muhalleb şunu ifade etmektedir: "Mescit İslam toplumunun emrine verilen bir müessesedir. Hangi amelde dinin ve din mensuplarının menfaati varsa mescitte o amelin icrası caizdir. Harbe oyununa gelince; bu oyun insan uzuvlarının savaşa karşı maharet kazanması için yapılan bir idmandır. Bu idman işi düşmana karşı harb hazırlığı olduğu için din ve ümmetin menfaatine olması hasebiyle mescitte veya başka bir yerde yapılması ve icra edilmesi caizdir." demektedir.

Bayramlaşma ve Ziyaretleşme

Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem'in bayram namazına yaya olarak gidip döndüğünü, farklı yolları kullandığı ve bunun amacının daha fazla insanla karşılaşıp onlarla bayramlaşmak olduğunu önceki yazımda belirtmiştim. Öyleyse müslümanlar Allâh Rasûlü rasulü sallallahu aleyhi ve sellem'in sünnetine uyarak bayram günlerinde kendilerine yakın bir camiye yaya olarak gitmeli ve çok sayıda insanlarla bayramlaşmaya çalışmalıdırlar. Ayrıca dost, akraba ve arkadaşlar ziyaret konusunda ihmal edilmemeli, ziyaretlerde ikramlar yapılmalı ama israftan kaçınılmalıdır. Büyüklerin elleri öpülmeli küçüklerde hediyelerle sevindirilmelidir.

Sonuç olarak, son zamanlarda Türkiye'de yaygınlaşmaya başlayan bayramlarda tatile gitme düşüncesi Allah resulü sallallahu aleyhi ve sellem'in sünneti açısından uygun değildir. Bayram günlerinde de Müslümanlar diğer milletlerden farklılıklarını ortaya koymalı ve kendi dinlerinin örf ve adetlerine uygun olarak bayramlarını âile büyükleri, akrabaları, dostları ve arkadaşları arasında geçirmelidirler.

Tüm okurlarının Ramazan bayramını tebrik eder; tuttukları oruçların, kıldıkları namazların, okudukları Kur'ânların, ettikleri duaların Allah nezdinde kabul edilerek; cehennemden kurtuldular ve cennete girmelerinin vesile olmasını temenni ediyorum.

Yorumlar

Mesajınız başarıyla eklendi. Yeni yorum yazın.

Daha eskileri yükle